Kiến Thức Phổ Thông

Người ta đào tạo các phi hành gia như thế nào?

Điều gì định nghĩa một phi hành gia? Đó là một câu hỏi đã được đặt ra từ khi bắt đầu Thời đại Không gian vào những năm 1960.  Vào thời đó, phi công được coi là những chuyên gia được đào tạo bài bản nhất, vì vậy các phi công quân sự là người đầu tiên được chọn để lên vũ trụ. Gần đây, những người từ nhiều ngành nghề chuyên nghiệp – bác sĩ, nhà khoa học và thậm chí cả giáo viên – đã được đào tạo để sống và làm việc trên quỹ đạo gần Trái đất.

Mặc dù vậy, những người được chọn để lên vũ trụ phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao về điều kiện thể chất và có loại hình giáo dục và đào tạo phù hợp. Cho dù họ đến từ Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản hoặc bất kỳ quốc gia nào có lợi ích liên quan đến không gian, các phi hành gia đều được yêu cầu phải chuẩn bị kỹ lưỡng cho các nhiệm vụ mà họ phải thực hiện một cách an toàn và chuyên nghiệp.

Người như thế nào có thể làm nhà du hành vũ trụ?

Nhà du hành vũ trụ là “con cưng của trời”. Muốn trở thành nhà du hành không phải là việc dễ. Ở thời kỳ đầu, khi con người đi vào vũ trụ, người ta chưa hiểu cụ thể môi trường vũ trụ ra sao, chỉ biết ở đó môi trường rất khắc nghiệt, có đủ loại uy hiếp đối với tính mệnh con người. Do đó mà cho rằng bay lên vũ trụ là việc vô cùng mạo hiểm. Vì vậy trước đây cho dù Liên Xô hay Mỹ khi tuyển các nhà du hành vũ trụ trước tiên là tìm chọn số phi công máy bay phản lực, bởi vì những người này đã trải qua rèn luyện trong môi trường bay nhanh trên không lâu dài, có thể nhanh chóng thích nghi với môi trường khốc liệt của vũ trụ.

Họ còn có ưu điểm quyết đoán nhanh chóng, ứng phó thành thạo với các loại bất trắc. Từ hàng trăm hàng nghìn phi công ưu tú, cuối cùng chỉ chọn được một số ít để đào tạo du hành vũ trụ. Trước đây loạt đầu tiên Liên Xô chỉ chọn được 20 người, Mỹ chọn được 7 người. Cùng với sự mở rộng kế hoạch vũ trụ cũng như hệ thống bảo hiểm không ngừng được hoàn thiện, điều kiện tuyển chọn nhà du hành đã thấp xuống, nhưng yêu cầu về bốn mặt tố chất là không thể thiếu được. Đó là các yếu tố chất: sức khoẻ, tâm lý, tư tưởng và tri thức.

Tố chất sức khoẻ, ngoài cơ thể tốt ra còn cần có sức chịu đựng đặc biệt, như chịu đựng siêu trọng, chịu đựng áp suất thấp, chịu nóng, chịu chấn động, chịu cô đơn, v.v. Tố chất tâm lý là chỉ tình cảm ổn định, khả năng tự khống chế cao, tính thích nghi và hài hoà cùng với đồng sự và công việc. Tố chất tư tưởng chủ yếu xem người đó có tinh thần hiến thân và tinh thần phấn đấu ngoan cường cho sự nghiệp vũ trụ hay không. Tố chất tri thức đòi hỏi nhà du hành phải có cơ sở nhất định về văn hoá và khoa học kỹ thuật.

Nếu bạn muốn trở thành nhà du hành chuyên nghiệp, tuổi của bạn nên dưới 40, người cao khoảng 1,5 – 1,9 m, thể trọng tương ứng với chiều cao, có kinh nghiệm lái máy bay phản lực trên 1000 giờ và có trình độ học vấn đáp ứng nhu cầu, thị lực, huyết áp và các nội tạng đều khoẻ mạnh, có ý chí ngoan cường và quyết tâm hy sinh cho sự nghiệp vũ trụ. Nếu bạn chỉ muốn bay vào vũ trụ để làm một số thí nghiệm khoa học, tức là trở thành nhà du hành phi chuyên nghiệp thì bạn phải là nhà khoa học hoặc kỹ sư có kiến thức uyên thâm, thân thể khoẻ mạnh và tính tình ổn định, có thể cao hơn 40 tuổi một ít.

Yêu cầu về thể chất và tâm lý

Các phi hành gia phải ở trong tình trạng thể chất tốt nhất và chương trình không gian của mỗi quốc gia có các yêu cầu về sức khỏe riêng. Một ứng cử viên tốt phải có khả năng chịu đựng được sự khắc nghiệt của việc nâng hạ và hoạt động trong tình trạng không trọng lượng. Tất cả các phi hành gia, bao gồm phi công, chỉ huy, chuyên gia truyền giáo, chuyên gia khoa học hoặc quản lý trọng tải, phải cao ít nhất 147 cm, có thị lực tốt và huyết áp bình thường. Ngoài ra, không có giới hạn độ tuổi.

Hầu hết các thực tập sinh phi hành gia đều ở độ tuổi từ 25 đến 46, mặc dù một số người già cũng đã bay lên vũ trụ sau này trong sự nghiệp.Trong những ngày đầu, chỉ những phi công được đào tạo mới được phép lên vũ trụ. Gần đây, các sứ mệnh lên vũ trụ đã nhấn mạnh các bằng cấp khác nhau, chẳng hạn như khả năng hợp tác với những người khác trong môi trường kín. Những người đi vào vũ trụ thường là những người thích tự tin, thích mạo hiểm trong việc quản lý căng thẳng và đa nhiệm.

Trên Trái đất, các phi hành gia thường được yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ quan hệ công chúng khác nhau, như nói chuyện với công chúng, làm việc với các chuyên gia khác, và đôi khi thậm chí làm chứng trước các quan chức chính phủ. Vì vậy, các phi hành gia có thể kết nối tốt đến nhiều người khác nhau được coi là thành viên nhóm có giá trị.

Đào tạo một phi hành gia

Các phi hành gia từ tất cả các quốc gia được yêu cầu phải có giáo dục đại học, cùng với kinh nghiệm chuyên môn trong lĩnh vực của họ như một điều kiện tiên quyết để gia nhập một cơ quan không gian. Phi công và chỉ huy vẫn được dự kiến ​​sẽ có nhiều kinh nghiệm bay dù là trong chuyến bay thương mại hay quân sự.

Một số đến từ những lần thử nghiệm thí điểm

Thông thường, các phi hành gia có một nền tảng là các nhà khoa học và nhiều người có bằng cấp cao, như Tiến sĩ. Những người khác có đào tạo quân sự hoặc chuyên môn ngành vũ trụ. Bất kể nền tảng của họ là gì, một khi phi hành gia được chấp nhận vào chương trình không gian của đất nước, anh ta hoặc cô ta sẽ trải qua quá trình đào tạo nghiêm ngặt để thực sự sống và làm việc trong không gian.

Hầu hết các phi hành gia học lái máy bay (nếu họ chưa biết cách). Họ cũng dành nhiều thời gian để làm việc với các huấn luyện viên “giả lập”, đặc biệt nếu họ làm việc trên Trạm vũ trụ quốc tế. Các phi hành gia bay trên các tên lửa cần phải học nói tiếng Nga.

Tất cả các ứng cử viên phi hành gia đều học được những điều cơ bản của sơ cứu và chăm sóc y tế, trong trường hợp khẩn cấp và đào tạo để sử dụng các dụng cụ chuyên dụng cho hoạt động ngoại khóa an toàn. Tuy nhiên, đó không phải là tất cả các huấn luyện viên và chương trình huấn luyện giả lập. Thực tập sinh phi hành gia dành nhiều thời gian trong lớp học, tìm hiểu các hệ thống họ sẽ làm việc và khoa học đằng sau các thí nghiệm họ sẽ tiến hành trong không gian.

Khi một phi hành gia được chọn cho một nhiệm vụ cụ thể, anh ta hoặc cô ta sẽ làm việc chuyên sâu để tìm hiểu những điều phức tạp của nó và làm thế nào để nó hoạt động (hoặc sửa chữa nó nếu có sự cố).

Các nhiệm vụ phục vụ cho Kính viễn vọng Không gian Hubble, công việc xây dựng trên Trạm Vũ trụ Quốc tế và nhiều hoạt động khác trong không gian đều được thực hiện thông qua công việc rất kỹ lưỡng và mãnh liệt của mỗi phi hành gia tham gia, tìm hiểu hệ thống và thực hiện công việc của họ trong nhiều năm trước nhiệm vụ của họ.

Rèn luyện thể chất cho công việc trên không gian

Môi trường không gian là một môi trường  không thân thiện. Họ đã thích nghi với lực hấp dẫn “1G” ở đây. Cơ thể họ tiến hóa để hoạt động trong  1G. Tuy nhiên, không gian là có chế độ vi trọng lực, và vì vậy tất cả các chức năng cơ thể hoạt động tốt trên Trái đất phải làm quen với việc ở trong một môi trường gần như không trọng lượng.

Ban đầu, nó rất khó đối với các phi hành gia, nhưng họ học cách di chuyển đúng cách. Chương trình đào tạo của họ có tính đến điều này. Họ không chỉ được huấn luyện trong “Sao chổi Vomit”, một chiếc máy bay được sử dụng để bay trong các vòng cung parabol để họ có kinh nghiệm về trọng lượng. Nó có các bể nổi trung tính cho phép mô phỏng làm việc trong môi trường không gian. Ngoài ra, các phi hành gia thực hành các kỹ năng sinh tồn trên đất liền, trong trường hợp các chuyến bay của họ không kết thúc với việc hạ cánh suôn sẻ. Một điều khá thường xuyên.

Với sự ra đời của thực tế ảo, NASA và các cơ quan khác đã áp dụng đào tạo nhập vai sử dụng các hệ thống này. Ví dụ, các phi hành gia có thể tìm hiểu về cách bố trí của ISS và thiết bị của họ bằng cách sử dụng tai nghe VR và họ cũng có thể mô phỏng các hoạt động ngoại khóa. Một số mô phỏng diễn ra trong các hệ thống CAVE (Môi trường Thực tế ảo) hiển thị các tín hiệu trực quan trên các bức tường là màn hình video. Điều quan trọng là các phi hành gia phải học về môi trường mới của họ cả về mặt trực quan và động học trước khi họ rời khỏi hành tinh.

Đào tạo cho không gian trong tương lai

Trong khi hầu hết việc đào tạo phi hành gia diễn ra trong các cơ quan, có những công ty và tổ chức cụ thể làm việc với cả phi công quân sự và dân sự và du hành vũ trụ để họ sẵn sàng lên vũ trụ. Sự ra đời của du lịch vũ trụ sẽ mở ra những cơ hội đào tạo khác cho những người hàng ngày muốn lên vũ trụ nhưng không nhất thiết phải lập kế hoạch để tạo nên sự nghiệp liên quan đến không gian.

Ngoài ra, tương lai của thám hiểm không gian sẽ chứng kiến các hoạt động thương mại trong không gian, điều này cũng đòi hỏi những công nhân đó phải được đào tạo. Bất kể ai đi và tại sao, du hành không gian sẽ vẫn là một hoạt động rất tinh tế, nguy hiểm và đầy thách thức cho cả phi hành gia và khách du lịch. Chương trình đào tạo sẽ luôn luôn cần thiết nếu muốn phát triển khám phá không gian một cách lâu dài sẽ phát triển.

Tags
Back to top button