Kiến thức Phổ thông

Người ngoài hành tinh sống ở đâu? 7 giả thuyết khả thi nhất

Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn, chúng ta đã làm được khá nhiều điều (có lẽ vậy). Chúng ta đã đưa những phi hành gia lên mặt trăng và sống ở ngay ngoài vũ trụ, phát triển hệ thống kính thiên văn đồ sộ và tinh vi để với tới nơi xa nhất có thể trong vũ trụ, hay thậm chí còn gửi các vệ tinh nhân tạo, robot nghiên cứu lên sao hỏa, và nhiều nơi khác trong hệ mặt trời.Và một số tổ chức trên thế giới về hàng không vũ trụ dường như đã đưa con người ta vượt khỏi phạm vi của văn minh nhân loại. 

NASA, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu, hay các nghiên cứu cho dự án Tìm kiếm trí thông minh ngoài hành tinh (SETI) đang ngày đêm làm việc không ngừng nghỉ để tìm ra sự sống khác ngoài chúng ta có tồn tại hay không. Và cũng đã có một số dự án ra đời với mục đích quét dữ liệu trên một số hành tinh để phát hiện xem có sự sống hay không. Mặc dù chúng ta đã cố gắng hàng thế kỷ nhưng sự thật là chúng ta vẫn chưa thể có một lần giao tiếp với sự sống khác. Đó là mấu chốt của vấn đề.

Một nghịch lý, cũng là khởi điểm của bài viết này

Nói một cách vừa phải, Hệ Mặt trời của chúng ta rất già rồi. Thực tế, các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu về thời gian tồn tại của hệ mặt trời. Những bằng chứng ghi nhận trên các thiên thạch cho thấy chúng đã có mặt ở đây được 5 tỉ năm rồi và chắc chắn ở những nơi xa xôi kia, con số này còn tăng gấp bội. Khi mà việc di chuyển giữa các hành tinh còn được xem là một điều xa vời thì với công nghệ sẵn có, chúng ta có thể thực hiện việc quét ngoài trái đất để tìm kiếm tín hiệu từ các nền văn minh khác ở những nơi xa nhất của vũ trụ.

Những thế giới mới, hệ sao mới đã được tìm ra nhưng những tiến bộ vượt bậc về mặt kỹ thuật này vẫn không giúp ta bắt được bất cứ tín hiệu nào ở ngoài Trái đất về một nền văn minh nào hay dù chỉ là một sự sống đang mấp mô phát triển. Với một vũ trụ rộng lớn như vậy, thì lẽ ra chúng ta phải thực hiện được một sự liên lạc ngoài trái đất từ lâu rồi chứ? Nhưng chúng ta vẫn chưa.

Đầu thế kỷ 20, nhà vật lý học Enrico Fermi đã đưa ra một câu hỏi nổi tiếng đến tận bây giờ: Trong phạm vi vũ trụ này, tại sao chúng ta không tìm thấy một tín hiệu từ nền văn minh khác ngoài trái đất? Mọi người gọi đây là “Nghịch lý Fermi” hay Great Silence (tạm dịch: Sự câm lặng). Nhiều nhà khoa học có đưa ra một số câu trả lời cho vấn đề này và đây là những lý do có cơ sở nhất cho việc “vì sao chúng ta vẫn chưa có một lần liên lạc nào”

Thuyết sàng lọc

Bằng cơ sở khoa học, ta chỉ ra được xác suất tồn tại một nền văn minh khác ngoài chúng ta là rất lớn. Nhưng chúng ta lại chưa nhận được một dấu hiệu nào về sự sống đó. Vậy xét trên lý thuyết, có một cái gì đó đang ngăn cản các nền văn minh khác nhau tiếp cận với nhau hay đơn giản là một sự mất kết nối. Rào cản này được chỉ ra trong Thuyết sàng lọc, đó là một sức mạnh hay “thế lực” nào đó đang cản trở tiến trình kết nối liên hành tinh.

Nếu những lý thuyết trên là đúng, ta có hai lý do để giải thích về việc chưa thể liên lạc. Một, có thể nền văn minh đó đã bị tiêu diệt vì lý do nào đó trước khi họ đủ tầm để với tới trình độ công nghệ để có thể khám phá các ngôi sao xa hơn mình (khủng long tuyệt chủng – một ví dụ, loài người cũng sẽ là không xa nếu chúng ta không có biện pháp cân bằng).

Thứ hai, việc di chuyển liên hành tinh dường như là một điều không mấy thực tế đối với trình độ của các nền văn minh khác nhau trên các hành tinh. Dù gì đi nữa, cả hai đều không phải là câu trả lời vừa ý ta. Theo giáo sư Robin Hanson, người thuộc dự án nghiên cứu “Tương lai của viện nhân văn” (một trung tâm nghiên cứu liên ngành tại Đại học Oxford, điều tra các câu hỏi hình ảnh lớn về nhân loại và triển vọng của nó) trong luận điểm của mình đã chỉ ra “màng lọc” có sức tồn tại dai dẳng, gần như bằng hoặc hơn cả sự tồn tại của người ngoài trái đất.

Chưa có một nền văn minh khác chúng ta từng tồn tại ở trong hệ mặt trời hay ở các khu vực xung quanh. Do đó, trong số hàng tỷ tỷ hành tinh trong quá khứ, gần như không có một nền văn minh nào đạt tới được đỉnh cao công nghệ mà chúng ta đang tiến đến. Điểm mấu chốt này chỉ ra, “màng lọc” này đang ngăn cản sự giao tiếp giữa những nền văn minh trong quá khứ và nền văn minh ở hiện tại là chúng ta.

Trong khi chúng ta chưa phát hiện ra một dấu hiệu nào của sự sống ngoài trái đất, (hay đi ra xa khỏi hệ mặt trời để tìm hiểu vấn đề này), chúng ta còn bao lâu nữa để vướng phải một sự kiện, một sự kiện sẽ tạt vào ta một gáo nước lạnh rằng chúng ta không thể tìm thấy bất cứ điều gì, thậm chí kết thúc sự tồn tại của chúng ta.

“Trong quá khứ, nền văn minh khác phát triển để ngang bằng chúng ta dễ bao nhiêu thì cơ hội chúng ta được gặp họ ít bấy nhiêu.” – Hanson viết. Nói cách khác, có càng nhiều sự sống khác nhau trong vũ trụ thì xác suất chúng ta vướng phải một trận đại hồng thủy lần 2, sự diệt vong hay đạt tới mức tối đa mà công nghệ có thể phát triển đến.

Không được phép làm phiền người ngoài hành tinh

Một giả thuyết khác được đặt ra, nền văn minh khác chúng ta chắc chắn tồn tại, nhưng đó là một nền văn minh chậm phát triển. Đó gọi là “Giả thuyết aestivation” (tức là miêu tả một trạng thái của loài vật mà đang ở trong giai đoạn rất rất ì ạch, như một con gấu ngủ đông, hay một con cóc vùi mình trong cát để tránh nắng.

Người ngoài trái đất hiểu được họ cần nghỉ dài, đợi khi vũ trụ nguội đi, họ lại tiếp tục phát triển công nghệ tính toán của mình khi họ giải thích được mối quan hệ giữa nhiệt động lực học và công nghệ), giả thuyết này được đưa ra bởi những nhà khoa học ở “Tương lai của Viện Nhân văn” và Đài quan sát Belgrade.

Lý thuyết được công bố trên Tạp chí Hội nghiên cứu Liên Hành tinh Anh chỉ ra rằng, người ngoài hành tinh có thể “bảo lưu” sự sống của mình trong một quá trình “ngủ đông” sau đó đợi đến thời điểm xuất hiện các điều kiện thích hợp thì họ trỗi dậy, xây dựng một cách nhanh chóng nền văn minh vĩ đại của họ. một số nhà khoa học khác đưa ra ý kiến rằng, các định luật nhiệt động lực học trực tiếp cản trở sự tính toán, vì các công nghệ, máy móc để thực hiện các  phép tính, thuật toán…cần nhiệt độ thấp để hoạt động.

Điều này khiến cho họ gặp nhiều khó khăn để phát triển các công nghệ tiên tiến vì muốn giữ một số lượng siêu máy tính ở một quy mô lớn và làm lạnh chúng không phải điều đơn giản. Vì vậy có lẽ họ đang chủ động nghỉ ngơi, không hoạt động mạnh cho đến một thời điểm nào đó mà vũ trụ nguội dần đi.

Nhưng sự phát triển ì ạch của họ như vậy, xét với chúng ta, ở thời điểm hiện tại có vẻ không được hoàn hảo cho lắm. Ít nhất thì ta tự coi là vậy. Điều gì sẽ xảy ra nếu người ngoài trái đất đã tìm ra cách mà nhiệt động lực học hạn chế khả năng tính toán của họ và họ sẽ trực tiếp khắc phục, không phải đợi đến khi vũ trụ nguội đi nữa. “Nếu như có các loại giá trị khác được họ tìm ra thì sao?

Chúng ta tìm ra công nghệ cao, vì xác suất giống nhau là không cao nên họ có thể phát triển một lĩnh vực khác cũng rất “cao” ” – tác giả Tạp chí viết. Và nếu họ sai về quan hệ giữa nhiệt động lực học và công nghệ, tức là đáng ra họ không nên “ngủ lâu” vậy, thì “giả thuyết aestivation” sẽ lại tiếp tục là vấn đề gây tranh cãi. Trong trường hợp này, có lẽ một giả thuyết khác sẽ phù hợp hơn.

“Gaian Bottleneck”

Theo giả thuyết “Gaian Bottleneck”, sự sống cần những điều kiện đặc biệt để phát triển, và chúng không quá phổ biến trong vũ trụ. Các nhà sinh vật học vũ trụ tại Đại học Quốc gia Úc đã đưa ra quan điểm để giải thích cho Nghịch lý Fermi vào năm 2016.

Tổng quan và biểu đồ quang phổ ánh sáng nhìn thấy được - Hiểu về màu sắc tạo nên ánh sáng trắng Phổ ánh sáng khả kiến là phần của phổ bức xạ điện từ có thể nhìn thấy bằng mắt người. Về cơ bản, điều đó tương đương với màu sắc mà mắt người có thể nhìn thấy. Nó có phạm vi bước sóng từ khoảng 400… Đọc thêm

Sự tuyệt chủng là “điều tất yếu đối với các sinh vật từng xuất hiện trên bề mặt của các hành tinh đất đá trong vũ trụ”, các nhà nghiên cứu viết. Đó là bởi vì một hành tinh phải tồn tại sự sống thì mới có thể sống được trên đó, vì các sinh vật thay đổi sự tập trung của khí nhà kính trong bầu khí quyển. Vấn đề được chỉ ra: không hình thành nền văn minh mà không có sinh hoạt, không có sinh hoạt mà không có sự sống.

Xác suất tồn tại sự sống của người ngoài hành tinh có thể xuất hiện, nó kiểu như “Cưỡi một con bò điên, hầu hết ai cũng ngã ra, không trụ được – sự hình thành của sự sống cũng vậy”. Nền văn minh chỉ có thể phát triển ở nơi mà sự sống đã hình thành và nhận được các thông tin phản hồi liên tục từ thế hệ sang thế hệ. Tất nhiên, Trái đất của chúng ta là một ngoại lệ.

Mắc kẹt giữa đáy biển sâu

Trong năm 2015, sau gần một thập kỷ quá cảnh, tàu vũ trụ New Horizons của NASA đã trở thành con tàu đầu tiên thực hiện một chuyến bay gần đến Sao Diêm Vương. Nó đã cung cấp cho ta thông tin về một lớp băng giá lớn ở trên hành tinh này, cũng như rất nhiều khí mê-tan và nitơ, câu hỏi được đặt ra là “Có tồn tại đại dương ở những hành tinh như thế này?”.

Câu hỏi này đã đặt hành tinh Pluto vào một danh sách ngắn gồm các hành tinh đang có khả năng tồn tại sự sống khi có một tầng đại dương bị chặn với bề mặt bởi một lớp đá dày (một số hành tinh khác là mặt trăng của sao Thổ: Enceladus và Titan, cũng như mặt trăng của sao Mộc: Europa, Callisto và Ganymede).

Sự tồn tại của các đại dương này thể hiện một lý thuyết về nơi sự sống phát sinh, một trong những điều mà điều tra viên chính của tàu New Horizons đang tiếp tục tìm hiểu. Kể từ khi đại dương bị chôn vùi trong lòng đất đá tạo thành một hệ sinh thái ổn định hơn nhiều so với dòng chảy trên bề mặt suối, sông, những thay đổi như thủy triều thay đổi và phân tán các nguồn năng lượng  diễn ra trong một khoảng thời gian dài hơn. 

Vỏ ngoài cứng bảo vệ cuộc sống giả định trong các đại dương khỏi khí hậu khắc nghiệt và hỗn hợp khí độc chết người trên bề mặt. “Mọi tác động, bức xạ mặt trời, vụ nổ siêu tân tinh gần đó, kể cả quỹ đạo của hành tinh đó, và dù cho từ quyển (vùng không gian bao quanh một hành tinh được điều khiển bởi từ trường của hành tinh đó.) có nhiễm khí độc hay không – không cái nào ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn cả”, Stern trả lời phỏng vấn Space.com .

Bất kỳ nền văn minh ngoài hành tinh nào được hình thành trong các đại dương sâu này sẽ phải vượt qua một trở ngại lớn để tiếp cận những cư dân của các thế giới khác: khoan qua lớp vỏ dày, lớp bảo vệ đó. Khoan xong rồi thì mới chỉ đưa họ lên bề mặt, giải quyết khó khăn để tồn tại tiếp tục trên đó và gửi tín hiệu đến các hành tinh khác lại thêm một vấn đề nữa.

Tín hiệu bị mất

Trong 80 năm qua, chúng ta đã cố gắng bắt những tín hiệu của sự sống ngoài trái đất bằng công nghệ vô tuyến. Kính thiên văn Allen nằm 470 km (290 dặm) về phía đông bắc của San Francisco, cho đến năm 2007 là kính thiên văn lớn nhất, 42 kính thiên văn luôn ở trạng thái sẵn sàng để quét mọi thông tin thu được trên bầu trời biểu thị dấu hiệu của sự sống.

Nguyên lý nhiễu xạ của Huygens là gì? - Nguyên lý phân tích sóng của Huygen Nguyên lý phân tích sóng của Huygen giúp bạn hiểu được sự chuyển động của sóng xung quanh các vật thể. Hành vi của sóng đôi khi có thể phản trực giác. Thật dễ dàng để nghĩ về sóng như thể chúng chỉ di chuyển trên một đường… Đọc thêm

Nhưng sẽ là vô ích nếu dấu hiệu sự sống ngoài trái đất không xuất hiện trong tần số đó. Và mọi nỗ lực của chúng ta chỉ như nhẹ nhàng lướt qua họ, ta không hiểu được loại tần số để xác định được dấu hiệu của sự sống đó, vậy ta đành bó tay.

Thay vì sử dụng các mảng kính thiên văn quét bầu trời bằng các tín hiệu vô tuyến, Giáo sư Duncan Forgan tại Đại học St. Andrews ở Scotland gợi ý chúng ta nên tạo ra một mạng lưới thông tin thiên hà. Tức là sao, tức là như kiểu ta nháy đèn pha. Chúng ta lợi dụng bóng tối để gửi thông tin đi như vậy cho các nền văn minh khác và họ sẽ làm vậy với ta. Khi trái đất đứng trước mặt trời (luôn là vậy), một nửa sẽ không có tia sáng vượt qua.

Ý tưởng của Forgan là tạo ra một hệ thống tia lazer cực mạnh, chứa các thông điệp được mã hóa, sau đó sẽ gửi ra ngoài vũ trụ ở nơi mà xấp bóng mặt trời (trời tối)

“Nếu bạn muốn giao tiếp với ai đó ở phía bên kia của trung tâm thiên hà, có rất nhiều vật chất gây trở ngại trên đường đi – bụi, sao, một lỗ đen lớn…- vì vậy chúng ta, các nền văn minh khác nhau, (trường hợp này là đã tồn tại nhiều nền văn minh khác) sẽ xây dựng lên một hệ thống mạng lưới truyền thông tin xuyên hành tinh (tương tự internet trên trái đất)

Dường như chúng ta đang thiếu kiên nhẫn

Chúng ta đang mới chỉ cố gắng vươn ra ngoài vũ trụ trong một thế kỷ trở lại đây. Tóm lại, nó cũng chỉ như một tia sáng nhỏ le lói trong vũ trụ kể cả lẫn bề dày lịch sử cũng như về khoảng không bao la kia. Evan Solomonides, một nhà vật lý thiên văn học và nghiên cứu tại Đại học Cornell, cho rằng có thể mất một khoảng thời gian – khoảng 1.500 năm kể từ bây giờ, chính xác là ít nhất – trước khi chúng ta có thể tìm được bất cứ tín hiệu nào từ người ngoài hành tinh.

Trong một bài báo gửi cho Hội Thiên văn học Mỹ , Solomonides kiểm tra xác suất về việc tìm kiếm sự sống thành công. “Chúng tôi phải khẳng định rằng số lượng hành tinh chúng ta đã khám phá ra chỉ ở tầm dưới một% toàn bộ thiên hà này và tất nhiên, chúng ta cần phải khám phá ít nhất 50% tổng số hành tinh trong thiên hà .”

Solomonides tin rằng chúng ta sẽ chẳng thể nhận được một tín hiệu gì về sự sống ngoài trái đất nếu không thể tìm ra tối thiểu 50% số ngôi sao trong thiên hà.

Solomonides cũng nhấn mạnh rằng một,500 năm không phải là thời hạn chót của ta. “Tôi không có ý là chúng ta buộc phải khám phá được 50% số hành tinh trong một500 năm nữa không thì chúng ta sẽ mãi không tìm thấy được điều gì. Ý tôi là chúng ta sẽ không thể tìm được bất cứ tín hiệu của sự sống ngoài trái đất nào trước khi chúng ta đạt được chỉ tiêu kia.”

Chủ đề trong bài
Back to top button
Close

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker