Khoa học vũ trụ

Thiên hà là gì? Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Định nghĩa Thiên hà

Thiên hà là một hệ thống khổng lồ các vật thể liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn bao gồm các ngôi sao, các vật thể sao (như Sao lùn nâuSao neutron), tinh vân, môi trường của khí và bụi, những hố đenvật chất tối chưa rõ thành phần.

Có những thiên hà với số lượng từ khoảng mười triệu ngôi sao lùn đến hơn hàng trăm nghìn tỷ ngôi sao khổng lồ, mỗi ngôi sao đều quay quanh khối tâm của thiên hà chứa nó. Có khoảng hơn 170 tỷ thiên hà trong vũ trụ là có thể quan sát được.

Phân loại các thiên hà

Các nhà thiên văn phân loại các thiên hà thành ba loại chính theo hình dạng của chúng: xoắn ốc, hình elip và vô định hình, rồi lại tiếp tục chia thành các loại phụ dựa trên đặc điểm riêng của chúng.

Cách  phân loại được sử dụng rộng rãi nhất cho các thiên hà được dựa trên sự phát triển của Edwin P. Hubble và được nhà thiên văn học Gerard de Vaucouleurs chỉnh sửa và bổ sung thêm. Nó phân các thiên hà thành ba loại chính và sau đó tiếp tục chia chúng thành các nhóm phụ bởi các đặc điểm cụ thể (độ mở của xoắn ốc, kích thước và mức độ của các thanh ngang, kích thước của miền phình thiên hà).

Ở thời điểm đa bước sóng này, các nhóm phân loại phụ cũng bao gồm các dấu hiệu cho các đặc điểm như tỷ lệ hình thành sao của thiên hà và độ tuổi quang phổ của các ngôi sao trong nó.

Thiên hà hình xoắn ốc

Thiên hà là gì? Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Các thiên hà xoắn ốc là loại phổ biến nhất trong vũ trụ. Ngân Hà của chúng ta là thiên hà xoắn ốc, giống như thiên hà láng giềng Tiên Nữ. Thiên hà xoắn ốc là những đĩa sao và tinh vân lớn, được bao quanh bởi một lớp vật chất tối.

Vùng sáng trung tâm ở lõi của một thiên hà được gọi là “miền phình thiên hà”. Nhiều thiên hà xoắn ốc có một vầng hào quang của các ngôi sao và cụm sao được sắp xếp trên và dưới đĩa.

Các thiên hà xoắn ốc có các thanh sao lớn, sáng rực và vật thể cắt xuyên qua các phần lõi của chúng được gọi là “thiên hà xoắn có thanh ngang”. Phần lớn các thiên hà có những thanh này, và các nhà thiên văn nghiên cứu chúng để tìm hiểu chúng đóng vai trò gì trong các thiên hà.

Ngoài các thanh ngang, nhiều thiên hà xoắn ốc cũng có thể chứa các lỗ đen siêu lớn trong lõi của chúng. Các phân nhóm của thiên hà xoắn ốc được xác định bởi các đặc tính của miền phình thiên hà, cánh tay xoắn ốc và liên kết giữa các nhánh xoắn ốc của chúng.

Thiên hà hình elip

Thiên hà là gì? Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Các thiên hà elip có hình giống như quả trứng (hình elip hoặc hình trứng) được tìm thấy chủ yếu trong các cụm thiên hà và các nhóm nhỏ hơn. Hầu hết các thiên hà elip có chứa các ngôi sao già hơn, khối lượng thấp và bởi vì chúng thiếu hụt rất nhiều đám mây khí và bụi sao, ít khi có sự hình thành ngôi sao mới ở trong chúng.

Thiên hà elip có thể có tới vài trăm triệu đến một trăm nghìn tỷ ngôi sao và chúng có thể có kích thước từ vài nghìn năm đến hơn vài trăm nghìn năm ánh sáng. Các nhà thiên văn học thời nay nghi ngờ rằng mọi thiên hà elip có một lỗ đen siêu lớn ở lõi liên quan đến khối lượng của chúng. Thất Nữ A là một ví dụ về thiên hà elip.

Có một số phân nhóm của thiên hà elip, bao gồm “thiên hà elip lùn” với các đặc tính đặt chúng ở đâu đó giữa các thiên hà elip thông thường và các nhóm ngôi sao đan chặt với nhau được gọi là cụm sao cầu.

Các thiên hà vô định hình

Thiên hà là gì? Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Các thiên hà vô định hình giống như tên gọi của chúng: không có hình dạng rõ ràng. Ví dụ điển hình nhất về một thiên hà vô định hình có thể quan sát được từ Trái Đất là Đám mây Magellan Nhỏ. Thiên hà vô định hình thường không có đủ cấu trúc để mô tả chúng như thiên hà xoắn ốc hay thiên hà elip.

Chúng có thể cho thấy một số cấu trúc thanh, có các vùng hoạt động của sự hình thành sao, và một số khu vực nhỏ hơn được liệt kê là “thiên hà vô định hình lùn”, rất giống với các thiên hà đầu tiên được hình thành khoảng 13,5 tỷ năm trước. Thiên hà vô định hình được đặc trưng bởi cấu trúc của chúng (hoặc những thứ chúng còn thiếu).

Xem thêm:

Chuẩn tinh Quasar là gì? Tìm hiểu về thiên thể cổ nhất, sáng nhất trên vũ trụ tăm tối

Giới thiệu Tỏa sáng đến nỗi chúng làm lu mờ các thiên hà cổ đại có chứa chúng, các Quasar ...
Xem thêm

Hố đen vũ trụ có tồn tại không? Nếu không thì làm thế nào để chứng minh đây?

Nhiều lúc bạn tự hỏi rằng Hố đen vũ trụ có tồn tại không. Bạn đã thấy nhiều hình ảnh ...
Xem thêm

Một ngôi sao có thể lớn đến mức nào?

Vũ trụ chứa muôn vàn các ngôi sao khổng lồ. Một số chúng rất lớn và có nhiệt độ cực ...
Xem thêm

Đám mây Magellanic là gì?

Giới thiệu Đám mây Magellanic Lớn (Large Magellanic Cloud) là một thiên hà từng được cho là thuộc loại thiên ...
Xem thêm

Sao lùn đen: Theo lý thuyết là trạng thái cuối cùng của một ngôi sao

Sao lùn đen là gì? Theo các nhà thiên văn học, giai đoạn cuối cùng trong vòng đời của một ...
Xem thêm

Lực Van der Waals là gì? Bật mí: Nó là lực giúp Người-nhện có thể leo tường!

Định nghĩa lực Van der Waals Lực Van der Waals là lực yếu góp phần liên kết giữa các phân ...
Xem thêm
Back to top button
Close

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker